1. Siz Ermenistan olarak bağımsızlık bildirgenizin 12. ve 13. maddelerinde Doğu Anadolu’yu Büyük Ermenistan olarak algılıyorsunuz. Bu dostluğa sığar mı?
2. Dünya parlementolarından (Fransa, İsviçre gibi ükelerden) çıkan siyasi “SOYKIRIM” kararları bizleri ziyadesiyle rencide ediyor. Neden arşivleri açıp tartışmıyoruz?
3. Diaspora’nın “tarihsel olayları çarpıtma” çalışmaları marjinal boyutlarda. Bu neden karşılıklı tartışılmıyor?

ANADOLU’DA BÜYÜK ERMENİSTAN VE DİASPORA

İki gündür ifade ettiğim konuşmalar esnasında üç soru daha kafama takılıyor. Sormak için fırsat kolluyorum. Organizatörün itirazına rağmen direniyorum. Kısa bir süre sonra da söz isteyip konuşmamı sürdürüyorum:

Vedat AKÇAYÖZ:
Sayın Bakan Yardımcısına üç sorum olacak:

1. Siz Ermenistan olarak bağımsızlık bildirgenizin 12. ve 13. maddelerinde Doğu Anadolu’yu Büyük Ermenistan olarak algılıyorsunuz.. Bu dostluğa sığar mı?
2. Dünya parlamentolarından (Fransa, İsviçre gibi ülkelerden) çıkan siyasi “SOYKIRIM” kararları bizleri ziyadesiyle rencide ediyor. Neden arşivleri açıp tartışmıyoruz?
3. Diaspora’nın “tarihsel olayları çarpıtma” çalışmaları marjinal boyutlarda. Bu neden karşılıklı tartışılmıyor?

Ben Kars’ta televizyon program yapımcısıyım, Ani ve eski eserlerle ilgili programlar yapıyorum. Bu marjinal çıkışınıza karşılık, bizler Kars’ta Ermeni mezarlarının ve kiliselerin resimlerini Kars’taki gazetelerde yayınlıyoruz.

Ayrıca Çharents’in evini restore edebilmek için uluslar arası çalışmalar başlatmak istiyoruz. Kars Kalesi bölgesinde olan 12 Havariler Kilisesi’nin restorasyonu dile getirdiniz. Buna konu ile ilgili Ardahan Milletvekili Ensar Öğüt’ün kilisede yapılan restorasyonun yanlış olduğunu, gerekirse TBMM’de önerge vereceğini gazetelerde gündeme getirdi. Ayrıca da Çağdaş Kars Gazetesi’nde bu kilisede yapılan restorasyonun yanlış yapıldığını dile getirdi. Fakat yukarıda bahsettiğim maddeden dolayı çok müştekiyiz. Biz bunları yaparken, siz olumsuz işler yapıyorsunuz. Bu eserlerde sadece bizim değil insanlığın eserleridir.

Dışişleri Başkan Yardımcısı:
—Sizin bu dedikleriniz çok önemlidir. Onun için istiyoruz ki iki ülke arasında ilişki olsun. Olmaz mı? Ermeni tarafı abidenin restorasyonuna iştirak etsin. İkincisi, siz Anayasamız’ın 12 ve 13. maddelerinden bahsettiniz. Ama bunu da demelisiniz ki, bizim armamızda Ararat (Ağrı) Dağı’nın resmi var, bu da sizi rahatsız ediyor. Buna karşılık, ben de rahatsız olabiliyorum ki sizin bayrağınızda hilal ve yıldız var. Aslında bunlar bir simgedir, rahatsız olmak için vasıta değil. Siz diyorsunuz ki; Bağımsızlık Bildirgesi’nde, Doğu Anadolu’nun Batı Ermenistan olduğu yazılı ve orda denilmiş ki “Batı Ermenistan Bizimdir”. Bu Anayasa değil, Bağımsızlık Bildirgesi’nde yazılmıştır. Ermenistan uluslararası hukuk seviyesinde kabullenmiş genositi tasdik ediyor. Batı Ermenistan bu sözün bir ifadesidir. Yani Ermeni halkı yarı Rusya’da yarı Osmanlı Devleti’nde yaşamış, ona göre de söz olarak Batı ve Doğu Ermenistan geçiyor. Ben söylüyorum, bir daha o konuya gelelim ki biz diplomatik ilişki kurmalıyız. Yalnız o zaman biz birbirimizi daha iyi anlayabiliriz.

Değerli okurlarım, şahsım yani “Vedat Akçayöz” adına ifade edilen bu konu ile ilgili olarak burada da çok önemli bir saptama yapmam gerekiyor.

— Sözde soykırım nerede işlenmiş? Doğu Anadolu’da. Bu çok önemli noktada bir ilinti kuruyorlar. Doğu Anadolu-sözde soykırımın kabulü. Yani “Üç T” meselesinin hukuksal adımları. Bilmem anlatabildim mi?

Toplantı sonuna yaklaşırken Artus söz alıyor:
— Bize ayırdığınız vakte göre teşekkür. Size de teşekkür ederiz.

Bakan Yardımcısı:
— Ben de çok ilginç ve güzel buldum buraya gelişinizi (Dört ülkeden) ve biz de çok mutluyuz. Bu diyaloglar devamlı olmalıdır ve normal kabullenmelidir. Kafkas Merkezine ve Amerika Büyükelçiliği'ne teşekkür ederim, iyi günler diliyorum. Erivan’daki bu görüşmenin hem Türkiye’de hem Azerbaycan’da baş tutması (ve meyvelerini vermesi) için gayretli adımlarınızın olacağına da inanıyorum.

Artus:
— Evet, özellikle Azerbaycan’a gitmek için çabalar göstereceğiz.

Söz, Amerikalı yetkilide.

KAFKASYA’DA KALICI BARIŞ, DOĞRU HABERİN ÖNEMİ

Amerika Ermenistan Büyükelçiliği ve Amerika Büyükelçiliği Proje sorumlusu:
— Gazeteciler olarak sizler kötü şeylere inanmaktan uzak olmalısınız. Her halkın içerisinde iyi ve kötü insanlar var tabi ki. Onlar da kötü şeyler yapıyorlar. Tabi ki gazeteci derki ben bunu sadece cemiyete aktarıyorum. Yazdığımız makaleleri istediğimiz şekilde yorumlayabiliriz. Kafkaslar da ki barışın alt yapısını oluşturmak için güzel yazılar yazabilirsiniz. Benim Ankara, Bakü, Kars, Tiflis’te arkadaşlarım var. Bu şekilde barış ortamlarının hazırlanması için bizlerin daha da çok şeyler yapmamız lazım. Bunu Ermenistanlı arkadaşlarımda isterler. Biz artık bu projenin devamı için daha çok yollar arayacağız. Böylece devamı olsun. Bölgede her ne kadar tarihi ve etnik bir takım problemlerden kaynaklı itilaflar olsa da ve bunlar 10-15 yıldan beri tartışılıyor olsa da, asıl önemli olan bölgede var olan kalıcı barış isteğidir. Gazeteciler olarak siz kendi kişisel ya da milli gündeminizi değil, gerçekleri yazmalısınız… genç gazetecilik öğrencileri olarak sizlerin ilerdeki profesyonel gazetecilik yaşamınızda da barışın tesis edilmesi sürecine ne gibi katkıda bulunabilirim konusunu irdelemeniz lazım ve bu konuda sorumluluk hissetmeniz lazım. Bölgedeki farklı uluslar arasındaki karşılıklı anlayışın geliştirilmesi ve karşılıklı önyargıların ve klişeleşmiş fikirlerin bertaraf edilmesi lazım. Ermeniler, Türkler, Gürcüler ve Azeriler barış içinde ve birlikte yaşamak istiyorlar.